Rijen khachkars tussen het gras op de oude begraafplaats van Noratoes
Sevanmeer

Noratoes

Oude begraafplaats met bijna duizend Armeense kruisstenen aan de westkant van het Sevanmeer.

Sevanmeer, GegharkunikMei–okt± 1,5 uur rijden vanaf Jerevan
Regio
Sevanmeer, Gegharkunik
Beste reistijd
Mei–okt
Rijafstand
± 1,5 uur rijden vanaf Jerevan
Bezoek duurt
1–2 uur

Noratoes is een dorp in de provincie Gegharkunik, vlak bij Gavar aan de westkant van het Sevanmeer en ongeveer 90 kilometer van Jerevan. Aan de rand van het dorp ligt een begraafplaats van zo'n zeven hectare met bijna duizend khachkars, Armeense kruisstenen met elk een eigen ornamentiek. Een khachkar is een rechtopstaande stenen plaat met in het midden een gebeiteld kruis, omgeven door vlecht- en bladmotieven. Het is de grootste khachkarbegraafplaats die nog bestaat, sinds de kruisstenen van Oud-Djoelfa in Nachitsjevan door de Azerbeidzjaanse overheid zijn vernietigd.

De oudste stenen dateren uit de late tiende eeuw. Veel andere werden geplaatst in de zestiende en zeventiende eeuw, toen de khachkarkunst opleefde. Sinds 2010 staat de symboliek en het vakmanschap van de khachkar op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Volgens een plaatselijke legende zetten de dorpelingen helmen op de stenen en zetten ze er zwaarden tegenaan, zodat het leger van Timoer Lenk van een afstand een verdedigingslinie zag en zich terugtrok.

In het dorp zelf staat de kerk van de Heilige Moeder Gods uit de negende eeuw. Een monnik uit een klooster in de buurt bouwde volgens de overlevering een cel op de begraafplaats, zodat hij voor begrafenissen niet steeds twee uur heen en terug hoefde te lopen. Noratoes telt ongeveer 6.700 inwoners; het nabije Gavar is de grootste plaats van de provincie. Noratoes laat zich goed combineren met het klooster Hayravank, ongeveer 12 kilometer verder langs de oever, en met Sevanavank aan de noordwestkant van het meer. De begraafplaats ligt in open terrein zonder schaduw.

“Neem de tijd om tussen de stenen door te lopen, want elke khachkar heeft een ander patroon. Plan Noratoes samen met Hayravank en Sevanavank als één route langs de westoever.”

Jeroen, jeroenopvakantie.nl

Wat te zien

Hoogtepunten van Noratoes

Khachkarveld
bijna duizend kruisstenen op ongeveer zeven hectare
Oudste khachkars
stenen uit de late tiende eeuw
Kerk van de Heilige Moeder Gods
dorpskerk uit de negende eeuw
Zicht op het Sevanmeer
de begraafplaats ligt op de vlakte boven de westoever

Tips

Praktische tips

1
De begraafplaats ligt open en zonder schaduw. Neem water en zonbescherming mee.
2
Het terrein is oneffen en begroeid. Stevige schoenen lopen het prettigst.
3
Met een eigen auto of een georganiseerde dagtocht combineer je Noratoes het makkelijkst met de kloosters langs het meer.

Praktisch

Bereikbaarheid & praktische informatie

✈️
Aankomst
Luchthaven Zvartnots (Jerevan)
rechtstreeks met FlyOne vanaf Schiphol, met Wizz Air vanaf 26 oktober 2026 ook vanuit Eindhoven
🚗
Vervoer
Eigen auto of dagtocht
ongeveer 1,5 uur rijden vanaf Jerevan
🛏️
Overnachten
Sevan
of als dagtrip vanuit Jerevan
⏱️
Ideale duur
1 tot 2 uur
een halve dag samen met Hayravank
Rijen khachkars tussen het gras op de oude begraafplaats van Noratoes

Noratoes

Noratoes is een dorp in de provincie Gegharkunik, vlak bij Gavar aan de westkant van het Sevanmeer en ongeveer 90 kilometer van Jerevan. Aan de rand van het dorp ligt een begraafplaats van zo’n zeven hectare met bijna duizend khachkars, Armeense kruisstenen met elk een eigen ornamentiek. Een khachkar is een rechtopstaande stenen plaat met in het midden een gebeiteld kruis, omgeven door vlecht- en bladmotieven. Het is de grootste khachkarbegraafplaats die nog bestaat, sinds de kruisstenen van Oud-Djoelfa in Nachitsjevan door de Azerbeidzjaanse overheid zijn vernietigd.

De oudste stenen dateren uit de late tiende eeuw. Veel andere werden geplaatst in de zestiende en zeventiende eeuw, toen de khachkarkunst opleefde. Sinds 2010 staat de symboliek en het vakmanschap van de khachkar op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Volgens een plaatselijke legende zetten de dorpelingen helmen op de stenen en zetten ze er zwaarden tegenaan, zodat het leger van Timoer Lenk van een afstand een verdedigingslinie zag en zich terugtrok.

In het dorp zelf staat de kerk van de Heilige Moeder Gods uit de negende eeuw. Een monnik uit een klooster in de buurt bouwde volgens de overlevering een cel op de begraafplaats, zodat hij voor begrafenissen niet steeds twee uur heen en terug hoefde te lopen. Noratoes telt ongeveer 6.700 inwoners; het nabije Gavar is de grootste plaats van de provincie. Noratoes laat zich goed combineren met het klooster Hayravank, ongeveer 12 kilometer verder langs de oever, en met Sevanavank aan de noordwestkant van het meer. De begraafplaats ligt in open terrein zonder schaduw.

Scroll naar boven